نقش آموزش و پرورش در مدیریت کلان کشور کوچک دیده شده است

اخبار

مهدی نوید ادهم در نشست ‘آموزش و پرورش به سان جزیره، تحلیلی بر سیاست های آموزشی’ از مجموعه نشست های راه و بیراهه آموزش و پرورش در ایران افزود: برای رسیدن به تعالی و رشد فکر کردیم باید از صنعت و کشاورزی شروع کنیم و اگر به نظام آموزشی هم رسیدیم بیشتر به آموزش عالی توجه شد و در نهایت نتیجه این سیاست گذاری آن شد که با بی پولی کنونی، دانشگاه و صندلی خالی بسیار داریم اما دانشجو نداریم و در عین حال در آموزش و پرورش نیز شاگرد داریم و صندلی نداریم.
وی با اشاره به اینکه این وضعیت معلول سیاست گذاری کلان و این موضوع است که نقش آموزش و پرورش در تربیت منابع انسانی و دستیابی به رشد و کاهش آسیب های اجتماعی کوچک دیده شد، افزود: در توضیح آسیب های اجتماعی باید گفت که به نظر می رسد تجلی کارکردهای ذهنی و رفتارهای غلط انسان ها است و اکنون این سوال مطرح است که بهترین سن برای ساماندهی این کارکردها چیست؟ که باید پاسخ داد در سنین کودکی و نوجوانی، زیرا وقتی فرد به بزرگسالی می رسد تغییر باورها و رفتارهای او سخت خواهد بود.
دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش تصریح کرد: اگر با آسیب های اجتماعی از جمله طلاق و خشونت در مدارس مواجه هستیم ریشه آن را باید در کارکردهای خانواده و دوران پیش از دبستان و دبستان جستجو کرد.
نوید ادهم اضافه کرد: همچنین در خصوص محیط زیست و پائین بودن نرخ بهره وری در کشور، زمین بازی اینها می تواند آموزش و پرورش باشد که این مساله از نظر تئوریک کاملا قابل پذیرش است و کشورهای پیشرفته نیز از همین مسیر آغاز کرده اند و بچه ها را کوچک ندیده و آینده جامعه شان را در تصویر مدرسه امروز دیده اند.
وی با تاکید بر اینکه هر کشوری که کودکان پرسشگر، خلاق و مشارکت جو تربیت می کند، توسعه یافته است، عنوان کرد: لذا سیاستگذاری کلان کشور ما نیز باید معطوف به این قضیه شود مساله ای که اکنون از سوی سیاستگذاران و تخصیص دهندگان منابع نادیده گرفته می شود و آنها هنوز به این باور نرسیده اند.
نوید ادهم رسالت اصلی آموزش و پرورش را پیوند گذشته، حال و آینده دانست و گفت: این ماموریت عظیم صرفا بر عهده آموزش و پرورش است که مباحث اجتماعی و فرهنگی گذشته را به زبان امروز ترجمه کرده و در اختیار بچه های آینده قرار دهد.
وی یادآور شد: البته اکنون آموزش و پرورش نمی تواند این ماموریت را انجام دهد لذا سال هاست که متخصصان به این نتیجه رسیدند که آموزش و پرورش را بازخوانی کنند به همین خاطر سند تحول بنیادین مطرح و پس از ۸ سال بررسی و تحقیق در سال ۹۰ به تصویب دو نهاد مهم شورای عالی آموزش و پرورش و شورای عالی انقلاب فرهنگی قرار گرفت.
دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش با بیان اینکه هرچند این دستگاه از مشکلات بسیاری رنج می برد اما صرف نقد و انتقاد از عملکردها چیزی را حل نمی کند و باید به دنبال اصلاح باشیم، گفت: دغدغه حدود ۶۰۰ استاد و صاحبنظر به تولید سند تحول منجر شد و در مجموع حدود ۸۰ پروژه تحقیقاتی را به انجام رسانده و امید داریم با عملیاتی کردن سند برخی از مسائل حل شود.
نوید ادهم با اشاره به اینکه برای اجرای سند تحول سه گام طراحی، آماده سازی و اجرا را برنامه ریزی کردیم و اکنون زمان آماده سازی است، تصریح کرد: اگر قرار است به موفقیتی در عملیاتی کردن سند برسیم باید تغییراتی ایجاد کنیم.
وی ادامه داد: یکی از این تغییرات آن است که مصمم به حذف مجموعه ای از محفوظات و معلومات و جایگزین کردن تربیت پذیری در میان دانش آموزان هستیم و تلاش می شود تا آموزش و پرورش را به یک نهاد فرهنگی، اجتماعی و تربیتی تبدیل کنیم و مهارت های زندگی را در عصر فناورانه به بچه ها بیاموزیم.
دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش بیان داشت: این وزارتخانه جایگزین کردن خردورزی و اندیشه ورزی را از پایه ششم ابتدایی و با ورود کتاب های کار و فناوری و تفکر و پژوهش آغاز کرد و در پایه هفتم با کتاب تفکر و سبک زندگی و در پایه دوازدهم با کتاب تحلیل مطالب فرهنگی دنبال کرد.
نوید ادهم اضافه کرد: اکنون با این اقدامات می توان به بخشی از دستاوردهای سند تحول همچون حذف آزمون های زائد از دوره ابتدایی اشاره کرد اما باید توجه داشت از آنچه پیش بینی شده بود تنها ۷۰ درصد اجرایی شد زیرا عوامل بیرونی و مافیای کنکور اجازه اجرای کامل این برنامه را ندادند.
وی با بیان اینکه امید است روزی استادان دانشگاه ها علیه کنکور قیام کنند، اظهار داشت: مساله دیگر در چارچوب سند تحول پرداختن به شادابی و نشاط در فضای آموزشی بود که تا حدود زیادی محقق شد.
دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش درباره انتقاد به واژه ‘حیات طیبه’ موجود در سند تحول بنیادین نیز با اشاره به اینکه این واژه به معنای زندگی پاک مبتنی بر معارف دینی است، گفت: در خصوص ایراد به تحصیل دانش آموزان به زبان فارسی هم باید به این نکته توجه داشت همانگونه که در قانون اساسی آمده آموزش کتاب های درسی باید به زبان فارسی باشد و همه بچه های این سرزمین باید فارسی بدانند، بخوانند و بنویسند اما بر اساس سند تحول برای تبدیل کردن زبان بومی به زبان رسمی کشور دوره های پیش دبستانی در مناطق دو زبانه و مرزی و محروم به مدت دو سال برگزار می شود.
نوید ادهم با بیان این نکته که در مدت ۵ سال گذشته نرخ پوشش دوره پیش دبستانی در این مناطق را از ۳۷ درصد به حدود ۷۰ درصد رسانده ایم، تصریح کرد: برای مناطقی که امکان برگزاری دوره پیش دبستانی نبود نیز فرصت یک ماهه قبل از ورود دانش آموزان به پایه اول ابتدایی در نظر گرفته شد تا آنان با زبان فارسی آشنا شوند.
وی در ادامه درباره برخی انتقادات نسبت به فقدان پی گیری افزایش اعتبارات توسط وزارت آموزش و پرورش نیز بیان داشت: شورای عالی آموزش و پرورش به عنوان ناظر عملکرد این وزارتخانه همواره شاهد تلاش مسئولان ذیربط برای افزایش بودجه است اما باید توجه داشت که میزان اعتبارات در هیات دولت و مجلس شورای اسلامی به تصویب می رسد و تاکنون با وجود فریاد بلند مدیران آموزش و پرورش، سهم اندکی نصیب این دستگاه شده است.

**معلمان آموزش ندیده
دبیر کل شورای عالی آموزش و پرورش همچنین در رابطه با برخی انتقادات نسبت به ورود معلمان آموزش ندیده در مدارس نیز توضیح داد: برای تمامی معلمان دوره های آموزشی در شهریورماه برگزار می شود و اگر در این فرصت عملی نشد در مهرماه آنها در دوره های مربوطه شرکت می کنند و در مقطعی به دلیل انبوه بازنشستگان که عموما ورودی سال ۶۰ به این وزارتخانه بودند با کمبود معلم مواجه شدیم که با بهره گیری از جذب افراد توانمند و دانش آموختگان دانشگاه فرهنگیان تا حدودی این فاصله ترمیم شد.
نوید ادهم با بیان اینکه در جامعه امروز در تشخیص درد و آسیب شناسی بسیار توانمند شده ایم و در فضای مجازی هم این مساله به رخ ما کشیده می شود و در نسخه پیچی هم تا حدودی توانایی داریم اما در درمان بسیار ناکارمد هستیم، گفت: در خصوص میزان عملیاتی کردن سند تحول نیز با مشکلات و تنگناهایی روبرو هستیم و منفی نگری موجب جلوگیری از اجرای طرح ها شده است.
وی راهبرد اصلی سند را پیشگیری به جای درمان دانست و عنوان کرد: اگر ما راهبرد مصون سازی را مدنظر قرار دهیم بچه ها کمتر دچار آسیب خواهند شد.

* مفاهیم سند تحول جایی در زندگی روزمره ما ندارد
عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا (س) نیز در این نشست ضمن انتقاد به برخی مفاد سند تحول بنیادین نظام آموزشی گفت: در سند مفاهیمی وجود دارد که جایی در زندگی روزمره ما ندارد زیرا نوع آموزش ها هر سال در حال تغییر است حال آنکه به سند وجهه مقدس داده و هر گونه نقد و تغییر را از آن دور می دانیم.
فریبا عدلی ادامه داد: یک سند نامکتوب و یا یک سیاستگذاری غیر مکتوب قبل از سند تحول حاکمیت داشته و این مساله که آموزش و پرورش دیده نشده یک فرایند تاریخی است اما اکنون با وجود سند تحول و در شرایطی که آموزش، هسته مرکزی تمامی صنایع و امور در جهان شده ما چه توجهی به آموزش و پرورش کرده ایم؟
وی با طرح این سوالات که اکنون چهار دهه است معنای آموزش و پرورش تغییر کرده و ما چه کار کرده ایم؟ چرا بچه ها را به آموزش و پرورش می سپاریم و هنوز نمی دانیم قبله تعلیم و تربیت چیست؟، بیان داشت: رسالت ما آماده کردن کودکان در دنیای جهانی شدن است و این مساله که عنوان می شود ۷۰درصد کودکان در کشور ما کودکان دو زبانه هستند اما مجبور هستند به زبان فارسی بخوانند و بنویسند آیا به معنای دیده نشدن این بچه ها نیست؟
وی ادامه داد: در دنیایی که فناوری در جزئی ترین زندگی ما نفوذ دارد تلفن همراه و تبلت را دم در مدرسه از دانش آموزان گرفتن کجای تعلیم و تربیت ما را فناور محور نشان می دهد حتی در دانشگاه ها نیز تنها به یک پاورپوینت قناعت می شود.
این عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا (س) با طرح سوال دیگری مبنی بر اینکه چرا آموزش و پرورش ما روز به روز فقیر تر می شود به گونه ای که از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۸ بودجه تعلیم و تربیت کشور کاهش یافته است، اضافه کرد: ریشه این مساله که آموزش و پرورش دیده نمی شود در چیست این در حالیست که بر اساس آمار سال ۲۰۱۷ ما از رتبه ۱۴۹ آزادی فردی به رتبه ۱۴۴ رسیده ایم که بیانگر آن است که تعلیم و تربیت دیده شده است.
عدلی تصریح کرد: مسئولان وزارت آموزش و پرورش اعلام کرده اند از ۳۳۰ هزار معلمی که جذب شده ۲۸۰ هزار معلم حتی یک روز آموزش ندیده اند که این جای تامل دارد همچنین بحث ترک تحصیل زودهنگام دختران به دلیل باورهای فرهنگی و ازدواج در سنین پائین در کجای تعلیم و تربیت مورد بررسی قرار گرفته است؟
وی با بیان اینکه شاید یکی از دلیل جزیره ای شدن آموزش و پرورش این است که بعد از ۱۲ سال صرفا یک دیپلم به دست بچه ها داده می شود که تمام هویت او را تشکیل می دهد، عنوان کرد: اگر این فرد در دانشگاه قبول نشود، شعور سیاسی و سواد مورد تعریف یونسکوی او کجاست ؟ و باید توجه داشت که از این کارنامه ها چیزی درنمی آید زیرا دانش را نمی توانیم کاربردی کنیم.
عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا (س) ادامه داد: بر اساس یک پژوهش از ۲۰ هزار و ۷۰۱ نفر سوال کردند که اگر به مدرسه می رفتید و یا نمی رفتید چه اتفاقی می افتاد مخاطبان اعلام کردند که تنها ۵ درصد زندگی ما متاثر از آموزش تا زمان دیپلم گرفتن است.
عدلی یادآورشد: درست است اعتبارات آموزش و پرورش محدود است اما از همین میزان اندک نیز نتیجه چندانی به دست نیامده است به عنوان مثال سند تحولی که از سال ۹۰ رونمایی شده باید پس از ۵ سال مرحله دوم آن اجرایی می شد اما هنوز بخش اول آن هم کامل اجرا نشده است.
وی با تاکید بر اینکه گویی نظام آموزش دغدغه مجریان سیاستگذار نیست، افزود: حتی در برخی موارد مسئولان وزارت آموزش و پرورش نیز توجه اندکی دارند به گونه ای که وزیر از یک طرف اعلام می کند باید به سمت مدرسه محوری برویم و بخشنامه به مدارس نمی فرستیم اما از سوی دیگر انبوهی از بخشنامه در اختیار مدارس قرار می گیرد در این شرایط باید سوال کرد که تعریف آموزش و پرورش از نظام آموزشی چیست؟
این عضو هیات علمی دانشگاه الزهرا (س) با بیان اینکه در کشور ما مدل سیاستگذاری در خدمت دولت است و نظام آموزشی مستقل عمل نمی کند، تصریح کرد: این مساله باعث می شود که چرخه سیاستگذاری در عمل معیوب می شود.
عدلی بیان داشت: مشکل اصلی آن است که هنوز باورمان نشده مفاهیم آموزش و پرورش با گذر رمان دچار تغییر و تحول شده این در حالیست که سند تحول وضعیت آرمانی و شعارگونه دارد و تعلیم و تربیت جزو دغدغه مردم نیست.

ایرنا

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *