فرحناز مینایی پور، مدیرکل دفترامور زنان وزارت آموزش و پرورش در گفت و گو با رسالت؛ با گسست توانش گفت و گو روبهرو هستیم

سرویس مصاحبه

تردیدی نیست که بالندگی یک جامعه وابستگی زیادی به سیستم آموزش و پرورش آن دارد. چنانچه تعامل قابل قبول و در حد استانداردی مابین اولیای مدارس و دانش آموزان برقرار شود می تواند زمینه ساز رشد آموزشی ،شکوفایی خلاقیت ها و نخبه پروری و نیز پرورش فکری واخلاقی و تربیت اجتماعی و دینی فرزندان آن کشور شود.
اهمیت این موضوع تا آن حد است که می توان با ارزیابی کارکرد سیستم آموزش و پرورش یک کشور وضعیت اجتماعی و فرهنگی مردم آن جامعه را برای دهه های بعد سنجید و پیش بینی نمود. طبق سند تحول بنیادین آموزش و پرورش ،نقش مربیان و مدیران مدارس و مجهز کردن آن ها به ابزار و امکانات لازم برای ایفای مسئولیت های خطیر بسیار حائز اهمیت می باشد.
این مطلب گفته فرحناز مینایی پور،مدیرکل دفتر امور زنان وزارت آموزش و پرورش است .
وی در گفت و گو با رسالت ضمن ابراز تاسف از اینکه با مسئله ای تحت عنوان “گسست توانش گفت و گو “روبه رو هستیم ،خاطر نشان ساخت؛طرح آموزش گفت و گوی بین نسلی برای”دانش آموزان با دانش آموزان” ، “دانش آموزان با اولیای مدرسه” ، “دانش آموزان با والدین” و”دانش آموزان باافراد وگروه های اجتماعی “تدوین و در سطح کشور در حال اجرا می باشد.مینایی پور که در حال حاضر دانشجوی دکترای دانشکاه علامه طباطبایی است گفت:
آگاهی مربیان و والدین از شیوه های مناسب رفتاری و بکارگرفتن آن در برخورد با دانش آموزان در بهبود وضع سلامت دختران دانش آموز تاثیرات ارزنده ای دارد و این امر مستلزم شناخت ویژگی های نسل جوان و به خصوص ویژگی های رشد روانی و اجتماعی دختران امروز است. وی تصریح کرد:چنانچه مدیران ،معلمان ومربیان مدارس دخترانه با خصوصیات دختران جوان آشنا شوند،می توانند با تجدید نظر در رفتار خود فضای سالمی را برای رشد همه جانبه دانش آموزان فراهم آورده میزان دستیابی دختران به استانداردهای سلامت روانی و اجتماعی را افزایش دهند.
افزایش دهند. به گفته مدیرکل دفترامور زنان وزارت آموزش و پرورش ؛تقویت مهارت های ارتباطی اولیاء و مربیان با دانش آموزان دختر با هدف بهسازی و سالم سازی این روابط در خانواده ، مدرسه و اجتماع ، با برگزاری کارگاه آموزشی از برنامه های دفتر امور زنان آموزش و پرورش است. این گفت و گو فرا رویتان قرار دارد.
به عنوان مدیر کل دفتر امور زنان وزارت آموزش و پرورش بفرمایید که طی یک سال گذشته چه برنامه هایی در آن دفتر اجرا شده است؟
از آنجا که یکى از شاخص هاى عمده براى ارزیابى عملکرد نظام هاى آموزشى ،توفیق آنها در فراهم کردن زمینه هایى است که دختران به اندازه پسران از فرصت هاى آموزشى و تربیتی برخوردار شوند. باید نقش دختران در جامعه و نسل های آتی را جدی بگیریم و روی آموزش و پرورش آنها سرمایه گذاری کنیم. دفتر امور زنان وزارت آموزش و پرورش در راستای ایجاد
عدالت آموزشی و بهره مندی دختران از فرصت ها ، امکانات در آموزش و پرورش و همچنین مهارت های مورد نیاز آنان متناسب با سن و دوره های تحصیلی با تدوین و اجرایی نمودن طرح و برنامه های مرتبط به موضوع ، جهت ارتقای دانش ،بینش و مهارت دختران دانش آموز و بهبود بخشی وضعیت آنان اقدام می نماید. ازجمله طرح و برنامه هایی که در یک سال گذشته ،ویژه
دختران )به طور مستقل ویا مشارکتی (توسط این مجموعه انجام شده یا در دست اقدام شامل:
• آموزش حقوق به دانش آموزان با هدف دانش افزایی و آشنایی دانش آموزان با حقوق شهروندی ،حقوق و تکالیف فردی ،خانوادگی و اجتماعی و قوانین بین الملل به عنوان نهاد و مبنایی برای جامعه مدنی وتوسعه اخلاق و روابط اخلاقی و افزایش همدلی و همبستگی اجتماعی و اخلاقی بین اعضا جامعه
• بهبود وضعیت آموزشی-بهداشتی دانش آموزان دخترمناطق محروم کشور” در راستای افزایش آگاهی دانش آموزان دختردرزمینه بهداشت عمومی و ارتقای سطح سلامت جسمی و بهداشتی دانش آموزان دختر مناطق محروم با اولویت مراکز شبانه روزی به منظور پیشگیری از بروز بیماری های خاص دوران بلوغ با اولویت پیشگیری از بروز بیماری های خاص دوران بلوغ با اولویت مراکز آموزشی شبانه روزی در سطح ملی در قالب کارگاه آموزشی با ارائه بسته آموزشی، بهداشتی
• تقویت مهارت های ارتباطی اولیاء و مربیان با دانش آموزان دختر با هدف بهسازی و سالم سازی این روابط در خانواده ، مدرسه و اجتماع ، با برگزاری کارگاه آموزشی
• بررسی نقش و سیمای زن در کتاب های درسی دوره ابتدایی در راستای تغییر و تصحیح تصورات ذهنی دختران و جامعه نسبت به نقش و جایگاه آن ها
• برگزاری نشست های هم اندیشی بررسی نیازها، چالش ها و فرصت های پیش روی دانش آموزان دختر دهه هشتاد به منظور پاسخگویی مناسب به نیازها و مطالبات دختران نوجوان در حوزه آموزشی ،فرهنگی واجتماعی، با حضور دانش آموزان دختر برگزاری نشست هم اندیشی با حضور کارشناسان و صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت با هدف نهادینه سازی گفت و گوی بین نسلی دختران
• ساخت سرود دختران همراه با حرکات اصلاحی ورزشی
• آموزش افزایش دوام زندگی در راستای آموزش مهارت های پیش از ازدواج و تلاش برای پیشگیری از شکل گیری ساختارهای مشکل زا در تشکیل خانواده می باشد .
آگاهی اولیای مدارس از وضعیت روحی و روانی دانش آموزان دختر در رده ها سنی متفاوت چقدر است؟وآیا در این زمینه آموزش هایی به آن ها داده می شود؟
رصد سلامت روان شناختی دختران و زنان به عنوان موثرترین عامل کلیدی در جوامع پویا با حساسیت ویژه ای دنبال می شود و در آموزش وپرورش ،این دفتر بر اساس راهکار سند تحول بنیادین آموزش و پرورش مبنی بر رویکردهای مختلف مطالعه وبررسی هایی را انجام و محتواهای علمی را تهیه نموده است و از آنجا که نقش مربیان و مدیران مدارس و مجهز کردن آن ها به ابزار و امکانات لازم برای ایفای مسئولیت های خطیر بسیار حائز اهمیت می باشد. این دفتر ضمن توجه به این موضوع در اولویت های پژوهشی برای روزآمد کردن اطلاعات مربوط به دختران
دانش آموز )دربرنامه های سنواتی( آموزش هایی را جهت اولیا مدارس دخترانه درسطح کشور برگزار می نماید.
به نظر شما مهم ترین مشکلات دختران نوجوان در مدارس چیست و آیا تبعیض و برخوردهای گزینشی با دانش آموزان دختر مهم ترین انتقاد آن ها به اولیا مدارس است؟
در ارتباط با مهم ترین مشکلات دانش آموزان دختر نوجوان لازم است پژوهش و بررسی های علمی و کاربردی توسط پژوهشگران عرصه تعلیم و تربیت انجام شود.
به جهت اینکه مشکلات دختران نوجوان در رده های سنی و حتی استانی و منطقه ای متفاوت می باشد، این دفتر جهت دستیابی به این مهم برگزاری نشست های هم اندیشی با دختران دانش آموز دهه ی هشتاد را در اولویت برنامه های خود قرار داده است. به نظر من ،لازم است که به جای طرح مشکلات از واژه نیازها و چالش های پیش روی دانش آموزان دختر استفاده کنیم .
یکی از چالش های جامعه کنونی ایران که جامعه ای در حال گذار است، فقدان گفت و گوی بین نسل هاست. گفت و گو و گفت وگوپذیری مهم ترین شاخصه و مؤلفه مردم سالاری به حساب می آید اما متاسفانه در حال حاضر با مسئله ای تحت عنوان گسست توانش گفت و گو
روبه رو هستیم که این مهم ،طی نشست های هم اندیشی با دختران نوجوان به عنوان یکی اساسی ترین مسائل و نیاز مطرح شده است لذا از مسئولین درخواست گردیده که زمینه های گفت و گوی بین نسلی را در مدارس فراهم آورند. در همین راستا طرح آموزش گفت و گوی بین
نسلی برای “دانش آموزان با دانش آموزان” ، “دانش آموزان با اولیای مدرسه” ، “دانش آموزان با والدین” و”دانش آموزان باافراد وگروه های اجتماعی “تدوین و در سطح کشور در حال اجرا می باشد.
آیا قبول دارید که سرخوردگی و دلزدگی بعضی از دانش آموزان دختر از مدرسه و ادامه تحصیل با عدم شناخت و کم آگاهی اولیا مدرسه اعم از مدیر،معاونین و معلمین ارتباط دارد؟برای ایجاد تعامل سازنده و فضای مناسب آموزشی و پرورشی
در مدارس چه باید کرد؟
ناکافی بودن اطلاعات وآگاهی مربیان مدارس ازویژگی های شخصیتی دختران می تواند یکی از عوامل سرخوردگی و دلزدگی دانش آموزان ازمدرسه محسوب شود .به همین دلیل دفتر امور زنان وزارت آموزش و پرورش که یکی از مهم ترین اهداف آن برنامه ریزی با رویکرد
توجه ویژه به دختران و تلاش در جهت ارتقا وضعیت و تعالی جایگاه آنان می باشد برآن شده است که در شرایط کنونی دختران را در مسیر بهره مندی از فرصت ها و کسب شایستگی های بیشتر با تامل درخواست ها ، نیازها و مطالبات متناسب با سن،آنان یاری رساند.
آگاهی مربیان و والدین از شیوه های مناسب رفتاری و بکارگرفتن آن در برخورد با دانش آموزان در بهبود وضع سلامت دختران دانش آموز تاثیرات ارزنده ای دارد.این امر مستلزم شناخت ویژگی های نسل جوان و به خصوص ویژگی های رشد روانی و اجتماعی دختران امروز است.
دختران امروز با نسل گذشته خود تفاوت های آشکاری دارند که اطلاع از آن ها ،زمینه ساز اتخاذ شیوه های مناسب رفتاری از سوی اولیای مدرسه می باشد.در این میان چنانچه مدیران ،معلمان ومربیان مدارس دخترانه با خصوصیات دختران جوان آشنا شوند،می توانند با تجدید نظر در رفتارخود فضای سالمی را برای رشد همه جانبه دانش آموزان فراهم آورده میزان دستیابی دختران
به استانداردهای سلامت روانی و اجتماعی را افزایش دهند. در همین راستا، دفتر امور زنان ،طرح تقویت شیوه های مهارتی وارتباطی اولیا و مربیان با دانش آموزان دختر را با هدف :بهسازی و سالم سازی روابط دختران نوجوان در خانواده و مدرسه درقالب برگزاری کارگاه آموزشی در مدارس کشور برای دانش آموز دختر دوره متوسطه ، والدین دانش آموزان و کادر آموزشی شامل مدیر ، معاون ، مشاور و مربی تربیتی و معلمان در سطح ملی اجرا می نماید. اجرای این طرح مورد استقبال مربیان مدارس و والدین دانش آموزان قرار گرفته است .
تعامل سازنده کادر مدرسه با دانش آموزان دختر چه دستاوردهایی خواهد داشت ؟
تعامل مناسب مربیان با دانش آموزان با درک شرایط و نیازهای آنان می تواند به دختران نوجوان در دوره های مختلف زندگی کمک کند.ارتباط مناسب با نوجوان موجب می شود آن ها به مربیان خویش اعتماد کنند و آنان را مامن و پناهگاه بحران های زندگی بدانند و در این ارتباط هر دو احساس تشخص وارزشمندی می نمایند . ضمن اینکه این تعامل مناسب نوجوانان ما را از بسیاری از آسیب ها و تعارضات مصون خواهد داشت.
یک مدرسه مطلوب به لحاظ فرهنگی و پرورشی چه ویژگی هایی دارد؟
مدرسه کانون اصلی تحولات و تغییرات است و بهترین دوران زندگی هر فرد در مدرسه سپری می شود زیرا در این سنین توانایی فکری، جسمی و امید به زندگی و پیشرفت در اوج خود قرار دارد.یک مدرسه خوب دارای خصوصیات و صفاتی است. بخشی از ویژگی ها ،مادی
و ظاهری هستند، که از جمله فضای آموزشی ، ابعاد کلاس ها و صندلی ها ی استاندارد متناسب با سن و شرایط دانش آموزان ،تجهیزات آموزشی و کمک آموزشی، فضای فرهنگی،آموزشگاهی ،ورزشی ، فن آوری، نمازخانه ، سیستم های گرمایی و برودتی مناسب و…است .اما برخی
از مولفه ها از لحاظ فرهنگی و پرورشی مطرح است و باید در مدارس مورد توجه قرار گیرد.
بی تردید،رویکرد اولیای مدارس به فعالی تهای پرورشی و فرهنگی باید تخصصی وبرگرفته از مبانی و راهکارهای سند تحول بنیادین باشد و از برنام ههای سلیق های و گرایش های فکری پرهیز شود.. برنام هریزی جامع وروزآمد برای برگزاری برنامه های ،متنوع وجذاب فرهنگی برای
دانش آموزان با درک اقتضائات هویت جنسیتی ؛ برگزاری رنامه برای خانواده دان شآموزان و برگزاری برنامه برای اولیای مدرسه،پاسداشت مناسبت ها با محتواهای مناسب متناسب با سن دانش آموزان،برگزاری گفتمان های دانش آموزی ،بهره مندی از هنر در رساندن پیام به دانش آموزان،ایجاد زمینه های مناسب برای فعالیت های گروهی دانش آموزان ،حمایت مثبت از
دانش آموزان با اخلاق از اهمیت برخوردار است.
آیا آموزش و پرورش نظارت کافی بربرخوردهای سلبی ومنزوی کننده ی اولیای مدارس با دانش آموزان دختر دارد؟
مسلما،نظارت بر عملکرد مدارس از اهمیت بسزایی برخوردار است و قطعا آموزش و پرورش ضمن نظارت بر عملکرد مدارس در خصوص هرگونه برخورد نامناسب اولیای مدرسه با دانش آموزان چه در مدارس دخترانه و چه در مدارس پسرانه بر اساس ضوابط و قوانین اقدام وبا افراد خاطی برخورد می نماید. البته لازم است والدین و دانش آموزان نیز در این زمینه مسائل و مشکلات را اعلام نمایند
برای جلب و جذب دانش آموزان دختر و رشد خلاقیت و پرورش آنها در فضای مدارس چه توصیه هایی دارید؟
اولیای مدرسه به عنوان هدایتگران اصلی سیستم آموزشی و پرورشی کشور نقش بسزایی در روند تعلیم و تربیت دانش آموزان ایفا می نمایند.
چنانچه ،مسئولین مدارس با ویژگی های مربوط به سن و جنس دانش آموزان و تحولات روز افزون جامعه آشنا باشند، به راحتی می توانند دانش آموزان را به سمت تعالی ، پیشرفت ،معنویت و اخلاق پیش ببرند. برخوردهای مناسب اولیای مدرسه در مواجهه با رفتارهای دانش آموزان می تواند اثرات سازنده و خوبی بر رشد خلاقیت وپرورش دختران دانش آموز داشته باشد.در این راستا به نظر می رسد پیشنهادات ذیل می تواند برای جذب دانش آموزان و رشد خلاقیت و پرورش دختران در مدارس موثر باشد. “برگزاری کلاس های آموزش ضمن خدمت ویژه اولیای مدرسه در راستای اصلاح نگرش آنان د ر برخورد با دانش آموزان دختر”،”برگزاری کلاس های
آموزشی ویژه والدین دانش آموزان با هدف ارتقاء آگاهی ها و مهار تهای خانواده در خصوص ارتباطات مناسب بین نسلی”،”انجام مطالعات و پژوهش جهت شناخت ویژگی ها ،درک نیازها و چالش های دختران در سنین مختلف و مواجهه مناسب با این چالش ها”،”برخورد مناسب با دانش آموزان دختر دارای مشکلات وسعی در برطرف کردن آنها”،”تدوین برنامه فرهنگی آموزشی
متناسب با نیازها و نقش های دختران”،”تدوین برنامه برای رشد و توانمند سازی و مهارت آموزی
دانش آموزان دختر”،”تجهیز امکانات آموزشی و کمک آموزشی مناسب”،”ایجاد فضای آموزشی بانشاط”،”توجه به فضای ورزشی مناسب برای دختران وتشویق برتکاپوی جسمی و روحی مثبت دختران”،”توجه به متناسب سازی فضاهای آ موزشی ویژه دختران”،”الگو سازی و معرفی برترین های دختران دانش آموز به جامعه”.
متشکرم

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *